Cựu giám đốc Sở GD-ĐT Gia Lai lãnh án
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.Ngày của người chết ở Mexico tại sao lại vui vẻ và là di sản văn hóa?
Ngày 16.3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 618/QĐ-TTg về việc bổ nhiệm ông Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế Bộ Tư pháp, giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.Thời hạn bổ nhiệm đối với ông Tú là 5 năm. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.Thông tin từ Bộ Tư pháp cho biết, ông Nguyễn Thanh Tú 47 tuổi, quê Quảng Bình; có trình độ tiến sĩ luật, cử nhân kinh tế, cao cấp chính trị.Ông Tú là cán bộ được thu hút từ Trường ĐH Luật TP.HCM về Bộ Tư pháp vào năm 2011. Khi đó, ông được bổ nhiệm chức Phó vụ trưởng Vụ Pháp luật quốc tế.Tháng 9.2015, ông Tú được điều động đến công tác tại Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó vụ trưởng, giao giữ chức quyền Vụ trưởng rồi giữ chức Vụ trưởng đến trước khi được bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp.Hiện nay, bộ máy lãnh đạo Bộ Tư pháp gồm Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh và 5 thứ trưởng là các ông, bà: Đặng Hoàng Oanh, Nguyễn Thanh Tịnh, Mai Lương Khôi, Nguyễn Thanh Ngọc, Nguyễn Thanh Tú.
Chiến sĩ Sư đoàn Bộ binh 5 đã để lại hình ảnh đẹp trong lòng nhân dân
Vợ chồng anh Vũ Hữu Hùng và chị Phạm Thiên Trang (cùng 34 tuổi), ngụ tại khu đô thị Gamura, Q.Hoàng Mai, TP.Hà Nội, đã gây “sốt” với vườn hồng trị giá hơn 200 triệu đồng trên sân thượng. Khu vườn này rộng khoảng 60 m2, thêm các ban công tầm 15 m2 gồm các loại hoa hồng như: Lafont, Tranquility,… khiến hội yêu hoa choáng ngợp.Vườn hồng này vợ chồng anh đầu tư cả hệ thống tưới tiêu, chậu và cây giống đến nay khoảng trên dưới 200 triệu đồng. Các chậu trồng hoa hồng thường có giá từ 500.000 đến 2.000.000 đồng. Thậm chí, có chậu đắt nhất khoảng 5.000.000 đồng. Anh Hùng cho biết vườn hồng này bắt nguồn từ sở thích của vợ mình. “Vợ mình mê hoa từ nhỏ nên đã sưu tầm và chơi rất nhiều loại hoa. Tuy nhiên, tới năm 2020, khi xây xong nhà, mình muốn tạo niềm vui cho vợ nên đầu tư trồng nguyên một vườn hồng ở nhà như hiện tại”, anh Hùng nói. Theo anh Hùng, ở nhà, cả hai vợ chồng cùng nhau chăm sóc vườn hồng. Hôm nào vợ bận, anh Hùng sẽ tưới và cắt tỉa. “Vườn hồng nhà mình trồng trên cao và diện tích khá hẹp nên việc chăm sóc, di chuyển và bê vác khá phức tạp. Để chăm sóc dễ dàng, mình phải thiết kế hệ thống tưới tiêu thông minh và các giá kê cây cho gọn gàng”, anh Hùng kể tiếp. Kỷ niệm đáng nhớ nhất của vợ chồng anh là lần đầu bê vác cây lên sân thượng để trồng. Khi ấy, hai vợ chồng cùng các bác làm vườn bê vật dụng từ sáng đến tối mịt mới hoàn tất. “Bê xong hai đứa mỏi nhừ hết tay chân. Nhưng vì chiều lòng bà xã, sáng hôm sau mình vẫn dậy sớm để trồng và sắp xếp cây cho gọn gàng. Khi ngủ dậy, vợ rất bất ngờ và còn cảm ơn mình nữa”, anh Hùng chia sẻ. Anh Hùng cho biết vườn hồng của nhà anh đa số chọn các loại dễ chăm sóc, có hoa thơm và ra nhiều hoa. Trong đó, cũng có một số giống được rất nhiều bạn yêu hoa rất thích như: Lafont, Tranquility, Claude Monet, Molineux, Our Lady, Juliet, Molica, Blue Storm,... “Đây là ước mơ của vợ nên mình cố gắng giúp bà xã hoàn thành. Trước đó, khi còn ở nhà thuê, cô ấy chỉ trồng một vài cây nhỏ ở ban công cho thỏa đam mê thôi. Mỗi lần về quê, vợ cũng mua các loại cây về cho ông bà trồng. Khi có nhà mới, mình mới nói: “Đây là lúc em thực hiện đam mê rồi” và làm vườn hồng trên sân thượng cho vợ thỏa niềm mong ước”, anh Hùng kể. Anh Hùng nói chăm sóc một vườn hồng khá cực nhưng thành quả và niềm vui bạn nhận được thực sự rất xứng đáng. Vì thế, nếu bạn yêu thích hoa hồng, thì hãy bắt tay ngay vào thực hiện nó. “Để có một vườn hồng đẹp, bạn nên dành thời gian để tìm hiểu về các loại giống, cách trồng và chăm sóc thật bài bản. Sau đó, tìm một nhà vườn uy tín với chất lượng giống tốt để đồng hành cùng mình. Chơi hoa hồng cũng là một quá trình, từ mới bắt đầu, cứ học hỏi và rút kinh nghiệm dần thì bạn sẽ sớm gặt hái nhiều... quả ngọt thôi”, anh Hùng bộc bạch.Mỗi ngày, hai vợ chồng anh dành khoảng 1 - 1,5 giờ đồng hồ để chăm sóc vườn cây. Việc này giúp cả hai thư giãn và xả stress sau những giờ làm việc căng thẳng. Ngoài ra, anh Hùng nói rằng vườn cây này còn giúp vợ có không gian riêng cho bản thân.Chị Trang cho biết vườn hồng là nơi giúp gia đình gắn kết và gần gũi hơn. “Khi thì hai vợ chồng cùng nhau chăm sóc cây cối, lúc thì có các con tưới nước và cắt tỉa giúp bố mẹ. Khi thì cả nhà cùng nhau chụp những bức ảnh bên vườn hồng. Vườn hồng cũng là nơi giúp các con mình gần gũi với thiên nhiên, học cách chăm sóc cây cối và bảo vệ môi trường”, chị Trang chia sẻ.Chị Trang nhớ nhất món quà mà chồng tặng. Khi ấy, khu vườn khá lộn xộn, thấy vợ không vui nhưng lại quá bận rộn để sắp xếp, anh Hùng đã âm thầm thiết kế và nhờ thợ làm một hệ thống giá kê cây, mang đến cho vợ một sự bất ngờ. "Khi về nhà, thấy vườn hoa đã gọn gàng, mình vui lắm. Cám ơn ông xã rất nhiều", chị Trang hào hứng kể lại.Theo anh Hùng, khu vườn hồng trên sân thượng độc đáo này đã ghi dấu tình yêu của hai vợ chồng. Vườn hồng được bắt đầu được trồng sau khi vợ chồng về nhà mới, khi đó bà xã anh Hùng cũng mới sinh em bé. “Đây là căn nhà mặt đất đầu tiên và cũng là vườn hồng sân thượng đầu tiên của hai vợ chồng mình nên rất đặc biệt. Ngoài những giá trị vật chất, vườn hồng giúp gia đình mình có khoảng thời gian thư thái sau những giờ làm việc căng thẳng, mọi người gắn kết hơn, con cái được gần gũi với thiên nhiên và thêm nhiều trải nghiệm. Chăm sóc vườn hồng mình nhận ra: khi có tình yêu đủ lớn thì hoa sẽ nở. Bất kỳ việc gì, với mối quan hệ nào, mình cứ chân thành, tận tâm và chăm chỉ mỗi ngày sẽ sớm thu được hoa thơm, trái ngọt thôi”, anh Hùng nói.
"Không muốn ai mắc nợ mình"- đó là chia sẻ của bà Thảo - chủ tiệm kinh doanh gốm sứ xuất khẩu ở TP.Thuận An, với PV Thanh Niên. Bà cho biết từ khi có ý định mở tiệm mì với mục đích san sẻ phần nào gánh nặng kinh tế cho bà con lao động nghèo, bà được mẹ khuyên để giá 0 đồng. Tuy nhiên, dù làm thiện nguyện nhưng bà quan niệm không muốn ai mắc nợ mình nên để giá 1.000 đồng."Khi mọi người tới ăn và lấy tiền ra trả là họ không mắc nợ gì mình cả. Được trả tiền khiến mọi người có tâm lý thoải mái hơn khi ghé tiệm. Còn nếu không có sẵn tiền lẻ thì trả bằng một nụ cười tôi cũng nhận", bà phân trần.Vậy là 1 tháng nay, tiệm mì gói phục vụ đều đặn vào buổi chiều từ 16 - 18 giờ, thứ hai đến thứ bảy. Mỗi buổi, tiệm bán được 200 - 250 gói mì tôm đủ loại. Ngoài ra còn có hủ tiếu, phở, bún ăn liền để khách chọn lựa. Vì còn bận công việc kinh doanh nên bà Thảo không có nhiều thời gian chuẩn bị thức ăn, vì thế bà chọn mì gói để chế biến nhanh và bảo quản được lâu. Biết mì gói ăn nhiều sẽ nóng, nên bà nấu một nồi nước dùng lớn và chất lượng với củ cải, cà rốt, nấm thay vì chỉ dùng nước sôi.
Đằng sau kế hoạch báo thù Israel của chỉ huy Hamas
Theo The Hill, động thái trên của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh tỉ phú Elon Musk và một số thành viên đảng Cộng hòa kêu gọi tiến hành đánh giá và rà soát cơ sở này."Tôi thực sự sẽ tham gia chuyến đi này. Cả đời tôi đã nghe về Fort Knox. Đó là nơi cất giữ vàng. Chúng ta đang có chút lo lắng. Tôi muốn tìm hiểu rõ ràng... Tôi sẽ kiểm tra xem còn vàng ở đó không. Có ai đã đánh cắp vàng ở Fort Knox chưa?", ông Trump nói với các thống đốc đảng Cộng hòa trong một buổi tiếp đón tại Washington.Trước đó, tỉ phú giàu nhất thế giới Elon Musk với sự ủng hộ của các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa như Rand Paul và Mike Lee, đã kêu gọi kiểm tra Fort Knox. Loạt bài viết xuất hiện tràn lan trên mạng xã hội chưa được kiểm chứng rõ ràng rằng vàng trong kho của Mỹ đã biến mất.Gần đây, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Fort Knox được kiểm toán hằng năm và "tất cả vàng đều có trong kho và được ghi chép lại". Fort Knox đã lưu trữ vàng dự trữ của đất nước trong nhiều thập niên. Đây cũng là nơi tổ chức sự kiện huấn luyện quân sự lớn nhất hàng năm của lục quân Mỹ vào mỗi mùa hè.Theo Hãng AP, Fort Knox được bảo mật kỹ càng. Chỉ có một vài người hiểu được cấu trúc và nội dung bên trong cơ sở này. Tuy nhiên, không một cá nhân nào nắm được mọi quy trình để mở kho vàng. Fort Knox được xây dựng vào năm 1936 với 453 m3 đá granit, 3.211 m3 bê tông, 750 tấn thép gia cố và 670 tấn thép kết cấu. Cơ sở này được bảo vệ nghiêm ngặt.Theo Sở đúc tiền Mỹ, hiện có 147,3 triệu ounce vàng nằm tại Fort Knox, chiếm khoảng một nửa lượng vàng mà Bộ Tài chính quản lý. Với mức giá vàng hiện tại, kho vàng tại Fort Knox có thể trị giá lên tới 426,3 tỉ USD.
